Al dit gepraat


Het algemeen bekende is juist omdat het algemeen bekend is, niet gekend. De meest gebruikelijke manier om zichzelf en ook anderen te misleiden is om in de kennis iets als algemeen bekend te veronderstellen en dit als zodanig aan te nemen; met al dit gepraat over en weer komt een dergelijk weten geen stap verder, zonder dat het weet hoe hem dit overkomt. Subject en object, enz., God, de natuur, het verstand, de zintuigelijkheid, worden zonder nader onderzoek tot een algemeen bekende en geldige grondslag gemaakt en vormen vaste punten, waarvan men uitgaat en waarnaar men terugkeert. De beweging gaat heen en weer tussen deze punten, die zelf bewegingloos blijven, en speelt zich bijgevolg slechts aan de oppervlakte daarvan af. Evenzo bestaat in zo'n geval het begrijpen en onderzoeken erin, dat iedereen kijkt of hij datgene wat over de punten gezegd wordt, ook in zijn eigen voorstellingswereld aantreft, of het hem ook zo toeschijnt en of het hem al dan niet bekend is. (Georg Wilhelm Friedrich Hegel, 1807)