Het Zwanenmeer


Bij nadering van het einde kunnen verschillende variaties worden uitgevoerd. Origineel plegen de twee geliefden zelfmoord, wetend dat de betovering nooit verbroken zal kunnen worden. Ze sterven door zich te verdrinken in het meer. Ook de boze tovenaar pleegt zelfmoord, uit spijt dat hij zijn macht over hen heeft verloren. Dit fatale, romantische slot kent inmiddels ook andere ontknopingen, die meer aansluiten bij wat het moderne publiek eist. Inmiddels zijn tragisch positieve én negatieve einden ontstaan, maar ook tragikomische, absurdistische en kolderieke. Er zijn einden speciaal voor ouderen, voor volwassenen, voor opgroeiende pubers, voor kinderen, voor autisten en verstandelijk gehandicapten. Ook duiken multiculturele variaties op. Daarin wordt doorgaans de betovering verbroken door alle mogelijke aanstootgevende elementen uit de vertelling te verwijderen. De prins en de prinses eindigen niet zelden met zaallicht in burgerkleding zwanen voerend ten tonele, muzikaal ondersteund door een meezinger van jewelste. Om vooral niet de suggestie van een einde op te roepen mengen ze zich onder het publiek bij het verlaten van de voorstelling.