Geloven in Gouda (40)


Luidruchtig geloof

 

Luidruchtig geloof betreft iedere spontane, ongeorganiseerde vorm van dienstbetoon aan het geboortekanaal der goden, de mensenmond, en gaat gepaard met méér geluid dan nodig is voor de godheid om zijn gelovigen te verstaan. Deze in wezen mystieke stroming grijpt iedere volksbijeenkomst aan om het heilige geboortekanaal eens flink door te spoelen met puur geluid. De liederen die gezongen worden, de slogans die weerklinken en het extatisch loeien, dat kennelijk hoort bij de volkwording, hebben echter niets te maken met de inhoud van het geloof, dat voornamelijk gevoeld wordt, en zelden gearticuleerd. Luidruchtige gelovigen kunnen het daarom in spreekkoren gerust tegen elkaar opnemen zonder dat de eenheid van hun geloof daarbij in het geding komt. Het tegen elkaar in schreeuwen versterkt juist hun geloof. Gaan luidruchtige gelovigen uiteen, dan reist de godheid nog een tijdje met hen mee. In de stilte van de nachtelijke uren vormen de voorbijkomende gelovigen de stratenrijen om tot tempelzalen, waarin hun rauwe liturgieën galmend langzaam wegsterven in onverstaanbaar natuurgeluid. Naarmate ze zich verder verspreiden, en de groepen zich verdunnen in de openbare ruimte versuft ook hun demon, die tot slot tot zwijgen komt in ieder van hen apart. Wie het laatste stuk naar huis en in zijn eentje dan nog luidkeels zijn god uitlaat wordt, al is hij nuchter als slootwater, voor imbeciel gehouden, en terecht. Uit de opgerekte keel van een luidruchtige gelovige vlucht uiteindelijk de ziel in een diepe, droomloze slaap.